In zijn oratie gaat Joris van Hoboken in op de gecompliceerde verhouding tussen het recht en Big Tech. Het recht speelt een grote rol in de macht van Big Tech en in de mogelijke schade die deze bedrijven veroorzaken. Tegelijkertijd lopen regels die die schade moeten aanpakken tegen grenzen aan: Big Tech beschikt over financiële en politieke middelen en weet strategisch met regelgeving om te gaan.
Wetgeving en regulering onder druk
Juridisch onderzoek heeft de uitdagingen die Big Tech voor het recht en effectieve regulering vormt nog niet volledig in kaart gebracht. De relevante wet- en regelgeving is versnipperd en wordt om verschillende redenen niet altijd goedgehandhaafd. Tegelijkertijd sluit het recht zich steeds meer aan bij nieuwe bestuursvormen die steunen op de macht van Big Tech. Zo wordt de rol van deze bedrijven verankerd in de manier waarop instellingen de samenleving vormgeven en van diensten voorzien.
Grote Amerikaanse techbedrijven hebben meer recent een de facto verbond tot deregulering gesloten met de Amerikaanse regering, met het oog op wereldwijde expansie en ongeremde maatschappelijke verandering. Ook de Europese Unie heeft een dereguleringstrend ingezet. Deze ontwikkelingen kunnen de dominantie van Big Tech verder vergroten, juist nu het belangrijk is de excessen van deze bedrijven in te perken.
De rol van juridisch onderzoek
Tien jaar na de zogenoemde ‘techlash’ is in Europa een nieuw geheel aan regels ontstaan om Big Tech te beteugelen. Toch weten deze bedrijven bij hun omgang met Europese wet- en regelgeving vaak de overhand te krijgen en die regels soms zelfs in hun voordeel te benutten.
In zijn oratie bouwt Joris van Hoboken voort op de intellectuele traditie van het informatierecht. Hij onderzoekt de complexiteit, kronkels en mogelijkheden die de verhouding tussen recht en Big Tech kenmerken. Daarbij vestigt hij de aandacht op de urgente uitdagingen die deze technologiebedrijven voor de samenleving vormen en de rol van juridisch onderzoek bij het realiseren van democratische zelfbeschikking.
De maatschappelijke druk om de afhankelijkheid van Big Tech en de schade die deze bedrijven veroorzaken aan te pakken, neemt toe, onder meer via rechtszaken. Van Hoboken betoogt dat ook de juridische wetenschap een rol speelt in de manier waarop recht en Big Tech zich verder ontwikkelt.
Praktische informatie:
Datum: 20 november 2026
Tijd: 16.30 – 17.15
Plaats: Aula – Oude Lutherse Kerk
Deze oratie is hier live online te volgen.