Hoeveel invloed kan AI hebben op de rechtspraak, zonder dat het haar menselijke kant verliest? Net als in veel andere sectoren wordt AI veelvuldig gebruikt, al is dat voorlopig vooral achter de schermen. Van het plannen van zittingen en het doorzoeken van jurisprudentie tot het samenvatten van dossiers: de technologie belooft efficiëntie, maar roept tegelijkertijd fundamentele vragen op over vertrouwen, transparantie en de kernprincipes van onze rechtsstaat.
Wereldwijd experimenteren rechtbanken met systemen die jurisprudentie doorzoeken, dossiers samenvatten en administratieve processen versnellen. Het betekent vaak efficiënter werken, maar brengt tegelijkertijd ook nieuwe risico’s met zich mee. Want wie is verantwoordelijk als er fouten worden gemaakt? En wat gebeurt er als AI gaat hallucineren en deze data in het systeem belandt?
Een van de belangrijkste vragen is waar de grens ligt. Zal AI ooit zelf vonnissen gaan schrijven? Het is verre toekomstmuziek, maar zeker niet uitgesloten. Universitair hoofddocent Informatierecht aan de Universiteit van Amsterdam Els de Busser stelt een harde grens: AI gaat nooit een rechter vervangen. Maar hoe ver zal het AI-gebruik uiteindelijk gaan?
In deze aflevering bespreken Ben van der Burg en Mark Beekhuis hoe AI het werk van rechters verandert, hoe de technologie een steeds grotere rol krijgt en wat Nederland kan leren van experimenten in het buitenland.