Projects

Activities

Aernout Nieuwenhuis

Publications

Van catalogusformules en strong reasons: de ontwikkeling van de artikel 10 jurisprudentie van het EHRM van 2010 tot en met 2016 (deel II)

Nieuwenhuis, A.

Deze bijdrage vormt het tweede deel van het overzicht en de analyse van de jurisprudentie van het EHRM over de afgelopen zeven jaar. Het eerste deel werd gepubliceerd in het eerste nummer van dit jaar. Ditmaal is er aandacht voor de speciale positie van de pers, voor uitlatingen over rechtszaken, voor klokkenluiden en openbaarheid van bestuur, voor uitlatingen op internet en voor ‘hate speech’. Een uitleiding sluit het geheel af.

22-06-2017

Hoofdstukken Grondrechten

Heijer, M. den

Hins, A.

Nieuwenhuis, A.

Dit boek behandelt de zogeheten algemene leerstukken van grondrechten: historische en theoretische achtergronden, de vraag wie rechthebbenden zijn, rechtsbescherming, methoden van interpretatie en reikwijdte, beperkingen, positieve verplichtingen, horizontale werking, samenloop en botsing van grondrechten, interactie van rechtsordes en de taakverdeling tussen wetgever en rechter. De genoemde thema’s worden rijkelijk geïllustreerd aan de hand van specifieke grondrechten, zoals de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst, de privacy en het gelijkheidsbeginsel. De lezer maakt op die manier toch kennis met de afzonderlijke grondrechten, terwijl de voorbeelden ervoor zorgen dat het concrete belang van de algemene leerstukken wordt onderstreept. Daarom is dit boek voor iedere (aankomende) jurist van belang. Het is in het bijzonder geschreven voor het universitair onderwijs.

24-03-2017

Van catalogusformules en strong reasons: de ontwikkeling van de artikel 10 jurisprudentie van het EHRM van 2010 tot en met 2016 (deel I)

Nieuwenhuis, A.

Deze bijdrage geeft een overzicht en analyse van de jurisprudentie van het EHRM over de afgelopen zeven jaar. Daarbij wordt eerst kort ingegaan op de reikwijdte en beperkingsvoorwaarden, waarna de behandeling een meer thematisch karakter krijgt. Zo passeren onder meer ‘persvrijheid en privacy’, ‘uitlatingen over rechtszaken’, en ‘hate speech’ de revue. In dit nummer vindt de lezer het eerste deel van de bijdrage. In één van de volgende nummers volgt het tweede deel.

10-03-2017

Kunst en belediging: sleutelroman en karikatuur

Nieuwenhuis, A.

Personen kunnen ernstig 'beledigd' zijn, wanneer ze zichzelf in een karikatuur of in een sleutelroman herkennen. Het is dan de vraag in hoeverre het artistieke karakter van de publicatie relevant is. Deze bijdrage tracht die vraag te beantwoorden door een onderzoek naar de jurisprudentie van het EHRM, van de Duitse rechter en van de Nederlandse rechter.

01-04-2016

De geschonden majesteit

Nieuwenhuis, A.

Opinie

Sinds 1830 is in Nederland de majesteitsschennis strafbaar; met enige regelmaat vinden er ook vervolgingen plaats. Hieronder wordt de vraag gesteld of een dergelijk delict in een moderne democratie wel bestaansrecht heeft. De vraag wordt beantwoord door aandacht te besteden aan de rechtsgoederen die een verbod van belediging kan beschermen, aan de verhouding tussen vrijheid van meningsuiting en democratie, aan de onschendbaarheid van de koning, en aan de ontwikkeling van het positieve recht.

15-01-2016

Hoofdstukken Grondrechten

Hins, A.

Nieuwenhuis, A.

3e herziene druk, Nijmegen: Ars Aequi Libri 2014, ISBN: 9789069166155.

Studieboek voor studenten rechtsgeleerdheid.

20-02-2015

Haatboek blijft splijtzwam

Dommering, E.

Nieuwenhuis, A.

van Eijk, N.

Interview in Het Parool, 26 augustus 2014.

27 jaar na de laatste uitspraak wordt een Amsterdamse antiquaar strafrechtelijk vervolgd voor de verkoop van Hitlers boek Mein Kampf. Vier overwegingen die wetenschap en politiek nog altijd verdelen.

27-08-2014

Vrijheid van meningsuiting, groepsbelediging en haatzaaien

Nieuwenhuis, A.

06-12-2013

Vrijheid van meningsuiting en homofobe uitlatingen: rechtsvergelijkende bevindingen

Nieuwenhuis, A.

De grens tussen strafwaardige en andere discriminatoire uitlatingen is niet makkelijk te trekken. Dat geldt ook ten aanzien van homofobe uitlatingen. Waar deze grens getrokken wordt, hangt niet alleen af van de aard van de uitlating maar ook van het gewicht dat aan de vrijheid van meningsuiting wordt toegekend, zo blijkt uit een vergelijking van Amerikaanse, Straatsburgse en Nederlandse jurisprudentie. Daarbij wordt in deze bijdrage ook ingegaan op enkele onduidelijkheden in het Nederlandse recht te dien aanzien.

28-03-2013

De kernrechtbenadering bij de grondrechten3

Nieuwenhuis, A.

28-03-2013

Laveren tussen persvrijheid en respect voor het privé leven: de jurisprudentie van het EHRM

Nieuwenhuis, A.

Het EHRM weegt regelmatig het belang van de persvrijheid af tegen belangen die beschermd worden door het recht op respect voor het privé-leven. Onderzocht wordt in hoeverre enkele belangrijke factoren die het Hof bij deze afweging hanteert voldoende duidelijk zijn. Dat is te meer belangrijk nu het Hof door de opkomst van de positieve verplichtingen ter bescherming van het respect voor het privé-leven zo nu en dan ook vaststelt dat de nationale rechter de persvrijheid teveel gewicht heeft toegekend.

28-03-2013

State and religion, a multidimensional relationship: Some comparative law remarks

Nieuwenhuis, A.

Comparative law research regarding the relationship between state and religion often uses models. These models normally run from more to less separation between state and religion. In this article it will be argued that this approach is too simple. The relationship between state and religion has various dimensions. A fragmentary overview of current issues in a number of countries shows that religion’s role may differ widely in different domains.

28-03-2013

Een onbestemde haat

Nieuwenhuis, A.

28-03-2013

Uitingsdelicten

Nieuwenhuis, A.

28-03-2013

Annotatie bij EHRM 13 juli 2012 (Mouvement Raëlien / Suisse)

Nieuwenhuis, A.

28-03-2013

De verhouding tussen vrijheid van meningsuiting en discriminatie in het Wilders-proces: Een analyse van 'het proces van de eeuw',

Janssen, E.

Nieuwenhuis, A.

Uitkomst van het Wilders-proces is dat de rechter verscherpte criteria heeft gesteld aan de toepassing van artikel 137d Sr op uitlatingen over gelovigen en/of hun godsdienst. De rechter hanteert in navolging van het OM een strikt onderscheid tussen een discriminatoire meningsuiting en een discriminatoire handeling en eist voor strafbaarheid van een meningsuiting dat die meningsuiting gericht is op bepaalde handelingen. Dat uitgangspunt volgt niet zonder meer uit de keuzes die de Nederlandse wetgever en de Hoge Raad in het verleden hebben gemaakt. Het EHRM eist evenmin een dergelijk verband tussen meningsuiting en handeling om een beperking van de vrijheid van meningsuiting te rechtvaardigen.

15-05-2012

Openbaarheid van documenten als grondrecht

Hins, A.

Nieuwenhuis, A.

Het internationale recht biedt steeds meer aanknopingspunten voor een grondrecht op toegang tot overheidsinformatie. Besproken wordt of de Wet openbaarheid van bestuur tekort schiet en of de Nederlandse rechter bevoegd is meer openbaarheid af te dwingen dan de Wob voorschrijft.

26-08-2011

Achtergrond en huidige betekenis van het verbod van voorafgaand verlof

Nieuwenhuis, A.

Het verbod van voorafgaand verlof is een belangrijke grondwettelijke norm. Dit artikel onderzoekt eerst de ratio erachter en vervolgens de betekenis ervan voor de traditionele media en voor het internet. Daarbij wordt ook ingegaan op het voorontwerp van wet de ‘Versterking Bestrijding Computercriminaliteit’.

24-08-2011

De onduidelijke verhouding tussen vrijheid van meningsuiting en discriminatie: Een analyse van de groepsbelediging en het haatzaaien

Janssen, E.

Nieuwenhuis, A.

De strafbaarstelling van groepsbelediging en haatzaaien vormt een beperking van de vrijheid van meningsuiting. Het is echter niet zeker waar precies de grens loopt tussen controversiële bijdragen aan het maatschappelijk debat en strafbare uitlatingen. Dat blijkt onder meer uit het verschil van opvatting tussen het OM en het Hof Amsterdam in casu Wilders. Dit artikel concentreert zich op de vraag waarom het zo moeilijk is de genoemde strafbepalingen eenduidig uit te leggen. Eén van de conclusies is dat de wetgever meer helderheid zou moeten scheppen.

19-04-2011

Kunst in Straatsburg: Een analyse van de jurisprudentie van het EHRM

Nieuwenhuis, A.

Het EHRM heeft zich meermalen over zaken gebogen, waarin vormen van artistieke expressie als boeken, films en schilderijen een hoofdrol spelen. In sommige gevallen blijkt het Hof een gerede bescherming te geven; in andere zaken acht het Hof een inmenging al snel toelaatbaar. De vraag dringt zich dan ook op of er gesproken kan worden van een eenduidige bescherming van artistieke expressie.

14-10-2010

Annotatie bij Hof Amsterdam 23 november 2009 (Openbaar Ministerie / X)

Nieuwenhuis, A.

Bij vonnis van Rb. Amsterdam van 2 juni 2008 is verdachte vrijgesproken van het opzettelijk beledigen van homoseksuelen, negroïde personen, allochtone vrouwen en Joden op het openbaar internetforum van Polinco i.d.z.v. art 137c Sr. In dit hoger beroep oordeelt het hof, anders dan de rechtbank, dat opzet van de verdachte tot het openbaar maken wel genoegzaam vast staat. Het hof overweegt, zoals zij al eerder heeft gedaan, dat door gebruik te maken van internet welbewust wordt gekozen voor een medium met een potentieel groot publieksbereik. Daaraan doet niet af dat internetgebruikers eerst de website moesten aanklikken. Toegang tot de feitelijke inhoud van de website met de gewraakte teksten was vrij en werd niet met een wachtwoord beschermd. Bovendien is op de website meerdere malen gewezen op de openbaarheid daarvan. Het hof komt tot een bewezenverklaring en veroordeelt verdachte tot een voorwaardelijke geldboete.

14-10-2010

Steun aan de pers: Permanent in ontwikkeling?

Nieuwenhuis, A.

De pers heeft het moeilijk, onder meer met het verwerven van een gezonde positie op internet. Mede daarom staat de overheidssteun aan de pers ter discussie. In deze bijdrage wordt eerst de ontwikkeling van de steunverlening aan de pers beschreven. Vervolgens worden de mogelijkheden van steunverlening onderzocht in het licht van het grondrecht op persvrijheid. Het artikel sluit af met een aantal opties voor steunverlening in de toekomst.

12-03-2010

Hoofdstukken Grondrechten

Hins, A.

Nieuwenhuis, A.

Leerboek voor het universitaire onderwijs rechtsgeleerdheid

24-02-2010

The concept of pluralism in the case-law of the European Court of Human Rights

Nieuwenhuis, A.

Meanings of pluralism in different disciplines - Meaning in jurisprudence, esp. European Court of Human Rights - Feature of society and idea of society - Individual freedom v. group existence - Politics, religion, education - Pluralism as expression of rights and as guarantee of rights - Rejection of legal pluralism - Contradiction of elitist theory - State protection of pluralism and its limits

20-12-2007

Vijfentwintig jaar uitingsvrijheid voor handelsreclame in de Rechtspraak

Hins, A.

Kabel, J.

Nieuwenhuis, A.

In: Van ontvanger naar zender, Opstellen aangeboden aan prof.mr. J.M. de Meij, A.W. Hins & A.J. Nieuwenhuis (red.), Amsterdam: Otto Cramwinckel 2003, p. 175-191.

07-01-2004

Pluriformiteit in het mededingingsrecht

Nieuwenhuis, A.

De overheid heeft naar algemeen wordt aangenomen een voorwaarden scheppende taak op het gebied van de media en de informatievoorziening. Daarin staat de zorg voor de pluriformiteit centraal. Het belang van de pluriformiteit heeft in het verleden geleid tot mededingingsbeperkende maatregelen en het accepteren van mededingingsbeperkende afspraken als ‘de vaste boekenprijs.’ De auteurs stellen zich de vraag óf en in hoeverre de Mededingingswet ruimte biedt om net als in het verleden rekening te houden met het pluriformiteitsbelang.

15-05-2000

Annotatie bij Hof Amsterdam 4 januari 2000 (Danslessen)

Nieuwenhuis, A.

De burgemeester van Zandvoort had naar aanleiding van een passage in een roman van schrijver Van der Sloot een klacht ingediend wegens belediging. Op diens klacht is de verdachte veroordeeld door de Rb. Haarlem, maar in hoger beroep wordt hij door het Hof vrijgesproken.

17-03-2000

Annotatie bij Rb. Arnhem 1 april 1999 (Salomonson / van de Bunt)

Nieuwenhuis, A.

Van de Bunt maakte deel uit van een onderzoeksgroep van de Parlementaire Enquêtecommissie Opsporingsmethoden (de commissie-Van Traa). In dat verband heeft hij, met medewerking van anderen, twee deelrapporten geschreven over de aard en omvang van de georganiseerde criminaliteit in Nederland. Deze deelrapporten zijn als bijlagen bij het eindrapport van Parlementaire Enquêtecommissie in 1996 aan de Tweede Kamer aangeboden. Door de commissie-Van Traa was met de onderzoeksgroep de afspraak gemaakt dat verstrekte persoonsgegevens niet herleidbaar zouden zijn tot individuele personen. Journalisten van De Telegraaf en De Groene Amsterdammer hebben echter uit het deelrapport kunnen afleiden dat met de beschrijving van een bepaalde ‘foute’ advocaat in het deelrapport mr. Salomonson bedoeld werd. De resultaten van het door Van de Bunt verrichte onderzoek kunnen niet de conclusie dragen dat Salomonson verwijtbaar betrokken is geweest bij criminele activiteiten van de georganiseerde misdaad. De omstandigheid dat journalisten de identiteit van Salomonson hebben kunnen achterhalen ondanks de afspraak met de Enquêtecommissie, maakt dat Van de Bunt onzorgvuldig en dus onrechtmatig gehandeld heeft jegens Salomonson, aldus de rechtbank. Beroep op immuniteit volksvertegenwoordigers is afgewezen. Medewerker van Parlementaire Enquêtecommissie valt daar niet onder.

13-05-1999

More Publications