Na de moord op Pim Fortuyn op 6 mei 2002 is er een discussie ontstaan over de vraag welke uitingen wel en welke niet toelaatbaar zijn in het politieke debat. Op deze pagina is een aantal links opgenomen naar publicaties van IViR-medewerkers op dit gebied, alsmede een aantal links naar andere relevante pagina's.

De bescherming van grondrechten in de informatiemaatschappij vormt een belangrijk onderzoeksobject van het Instituut voor Informatierecht. Op deze pagina is een aantal links opgenomen naar publicaties van IViR-medewerkers op dit gebied, alsmede een aantal links naar andere relevante pagina's.

M.M.M. van Eechoud, Friends or Foes? Creative Commons, Freedom of Information Law and the European Union Framework for Reuse of Public Sector Information in: L. Guibault en C. J. Angelopoulos (red.), Open Content Licensing From Theory to Practice, Amsterdam: Amsterdam University Press, 2011, p. 169-202.

Freedom of information law is, first and foremost, an instrument that helps to effectuate democratic control of public administration, by giving citizens rights to access government held information.
But access rights are also associated with broader benefits. Government data has economic value beyond the public sector, as it can be used for private sector provision of information services and products. Enhancing commercial exploitation of public sector information has, in recent years, become part of national and European economic policy.
Access for both democratic and economic purposes has implications for how intellectual property rights in government information are exercised. This chapter explores the role of copyright policy in light of the objectives and principles behind freedom of information law and the regulatory framework for the reuse of public sector information. More specifically, it queries whether open content licenses, such as Creative Commons (CC), are indeed as attractive an instrument for the management of intellectual property in government information as they appear to be.

11.10.2011

T. McGonagle, 'Free expression and respect for others' en 'Participation in democratic society' in: Y. Lange (red.), Living together: a handbook on Council of Europe standards on media’s contribution to social cohesion, intercultural dialogue, understanding, tolerance and democratic participation, Straatsburg: Council of Europe Publishing 2009, p. 7-20 en 35-47.

In deze hoofdstukken worden de grote lijnen van de normatieve standaarden van de Raad van Europa inzake twee relaties geschetst: (i) vrijheid van meningsuiting en informatievrijheid, media pluralisme en diversiteit en het beschermen van de menselijke waardigheid, en (ii) deelname in een democratische samenleving en toegang tot informatie en tot de media.

07.07.2009

E.H. Janssen, Limits to expression on religion in France, Agama & Religiusitas di Eropa, Journal of European Studies, 2009-1, p. 22-45. Produced in cooperation between the University of Indonesia and the Delegation of the European Commission.

This article examines the limits to expression on religion in France. It places the relevant provisions in French law and national case law concerning expression on religion within the context of the strict separation of the state and the church in France, known as la laïcité. Subsequently, it analyzes whether French case law complies with the relevant case law of the European Court of Human Rights.

09.04.2009

J.V.J. van Hoboken, Freedom of Expression Implications for the Governance of Search, in Searching for Audiovisual Content, IRIS Special, December 2008.

30.03.2009

E.J. Dommering, De 'mening' van de overheid, Mediaforum 2009-2, p. 52-56.

Beschouwing naar aanleiding van het boek van A.G. Maris, Grondrechten tegen, jegens en voor de overheid. De vraag is of de overheid ter bescherming van eigen rechtsbelangen een beroep op een grondrecht kan doen, in het bijzonder de artikelen 6, 8 en 10 EVRM. Het artikel concludeert dat dat maar in beperkte mate het geval is.

27.02.2009

E.J. Dommering, Filteren is gewoon censuur, en daarmee basta, Tijdschrift voor Internetrecht 2008-5, p. 124-125. Zie eveneens 'Hoogleraar wil publiek debat internetcensuur' (Nu.nl).

De informele methoden waarmee Justitie en politie de toegang tot bepaalde sites proberen te beletten zijn een vorm van door de Grondwet verboden censuur.

23.12.2008

Chr.A. Alberdingk Thijm, Wat is de zorgplicht van Hyves, XS4ALL en Marktplaats, Ars Aequi, 2008-07/08, p. 573-580.

15.09.2008

A.W. Hins, Het ijzeren geheugen van internet, Ars Aequi, 2008-07/08, p. 558-564.

Bijdrage aan het themanummer ‘Recht en Internet’. Is het een ontoelaatbare inbreuk op de privacy wanneer jeugdzondes tot in lengte van jaren via zoekmachines blijven opduiken? Hoe belangrijk is het dat archieven compleet zijn en op naam te doorzoeken? Een algemeen antwoord is niet te geven. Het komt aan op een afweging van belangen.

15.09.2008

In dit artikel wordt het begrip, "culturele diversiteit", uitgelegd en de belangrijke rol van nieuwe media bij het bevorderen van culturele diversiteit onderzocht.

18.07.2008

M.M.M. van Eechoud, Het hergebruikregime voor overheidsinformatie in de Wob: een tussenstand, Mediaforum, 2008-1, p. 2-10.

De generieke regeling voor hergebruik van overheidsinformatie - het hoofdstuk V-A van de Wob - viert haar tweede verjaardag. Het derde levensjaar zal in het teken staan van een drietal gebeurtenissen: de evaluatie door de Europese Commissie van richtlijn 2003/98/EG (Public Sector Information Directive), een aangekondigd wetsvoorstel voor herziening van de Wet openbaarheid van bestuur, en mogelijk een voorstel ter regeling van de overheid & markt problematiek. Ondertussen lopen conflicten over de voorwaarden waaronder overheidsinstanties data vrijgeven voor commerciële exploitatie hoog op. Tijd voor een tussenstand.

18.01.2008

T. McGonagle, The international and European legal standards for combating racist expression, paper in Expert seminar: Combating racism while respecting freedom of expression organised by the European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) - Proceedings, Strasbourg: ECRI 2007, p. 77-95.

19.09.2007

Expert seminar: Combating racism while respecting freedom of expression organised by the European Commission against Racism and Intolerance (ECRI) - Proceedings, Strasbourg: ECRI 2007, p. 39-50.

19.09.2007

A.W. Hins, De Wob en het Kabinet van de Koningin, Mediaforum, 2007-7/8, p. 223-227.

Op 6 juni 2007 deed de Raad van State uitspraak in een Wob-procedure van de NPS, die erop gericht was informatie te krijgen over het Kabinet van de Koningin. Openbaarheid werd geweigerd. Volgens de Raad van State zijn noch het Kabinet van de Koningin, noch de Koningin zelf, een bestuursorgaan. Toch is er een kans dat openbaarheid langs andere wegen kan worden bereikt.

08.08.2007

05.07.2007

In de eerste zaak ging het om een door de klager geschreven roman die door de Turkse autoriteiten in beslag is genomen, omdat deze zou kunnen aanzetten tot haat en geweld. Omdat het gaat om een roman – een artistieke expressie die slechts een klein publiek zal bereiken- zullen de gevolgen daarvan voor de openbare orde gering zijn. De inbeslagneming wordt niet noodzakelijk geacht in een democratische samenleving. Schending van artikel 10 EVRM. In de tweede zaak wordt een Turkse uitgever beboet wegens het uitgeven van een roman die vemeende beledigende passages over de profeet Mohammed bevat. Het Hof acht de boete noodzakelijk en proportioneel gezien de aanval op de profeet Mohammed, die beledigend wordt geacht, en de geringe hoogte van de boete. Geen schending van artikel 10 EVRM. In de derde zaak wordt in een in Frankrijk gepubliceerd artikel een verband gesuggereerd tussen de Holocaust en het beweerdelijke anti-judaïsme van het Christendom, in het bijzonder sommige passages in de bijbel. Het artikel trachtte vanuit historisch-journalistieke invalshoek een bijdrage te leveren aan een onderzoek naar de oorzaken van de Holocaust. Geen opzettelijke belediging en daarom schending van artikel 10 EVRM.
In de noot wordt de 'Turkse jurisprudentie' van het Hof over scheiding van kerk en staat, politieke expressie in Turkije en conflicten tussen godsdienst en meningsuiting op een rij gezet. Voorts geeft de noot een kritische analyse van de jurisprudentie van het Hof over artistieke expressie in relatie tot godsdienst, moraal en politiek. Het bepleit een andere aanpak dan die het Hof op basis van de Handyside jurisprudentie nog steeds volgt.

11.05.2007

A.W. Hins & D. Voorhoof, Access to State-Held Information as a Fundamental Right under the European Convention on Human Rights, European Constitutional Law Review (EuConst), Cambridge University Press, 2007-1, p. 114-126.

Access to state-held information essential in a democratic society - Traditional reluctance of the European Court of Human Rights to apply Article 10 European Convention on Human Rights in access to information cases - Positive obligations and new perspectives: initiatives within the Council of Europe - Parallel with the Inter-American Court of Human Rights - Sdruženi Jihoceské Matky decision of the European Court: the beginning of a new era?

11.05.2007

In dit arrest van de strafkamer van de Hoge Raad gaat het over een veroordeling wegens smaad omdat de schrijver in een opiniërend artikel in een in Nederland verschijnend Turks tijdschrift (in de Nederlandse taal) had beweerd dat de verkrachting van vier Nederlandse vrouwen en moord op één van hen, aan deze vrouwen zelf was te wijten door uitdagend gedrag. De schrijver wordt veroordeeld, omdat hij de feiten voor het schrijven van het artikel op geen enkele manier had geverifieerd. In de noot wordt ook ingegaan op de vraag of de columnist meer vrijheid heeft en geen feiten behoeft te onderzoeken. Deze vraag is door het vonnis van de voorzieningenrechter in de Moszkowicz-zaak weer actueel geworden, omdat de rechter meende dat Kelder 'maffiamaatje' als columnist mocht zeggen en zich niet strikt op feiten behoefde te baseren.

21.02.2007

J.J.C. Kabel (m.m.v. P.B. Hugenholtz en M.M.M. van Eechoud), Exclusiviteit en openbaarheid van ruimtelijke informatievoorziening, 27 oktober 2006.

Kortlopend onderzoek ten behoeve van de Nederlandse standpuntbepaling ten aanzien van het voorstel voor een Richtlijn tot oprichting van een infrastructuur voor ruimtelijke informatie in de Gemeenschap (INSPIRE).

28.11.2006

E.J. Dommering, Boerkaverbod is juridisch onwerkbaar
Een bekorte versie van dit artikel is verschenen in NRC Handelsblad op 21 november 2006.

Het artikel stelt dat de aangekondigde wetgeving ter uitvoering van de motie Wilders, die het dragen van de boerka in het openbaar beoogt te verbieden, technisch onuitvoerbaar is, een fundamenteel beginsel van anonimiteit van de burger tegenover de (staats)macht schendt en boerka dragende vrouwen verder in de verdrukking zal brengen.

23.11.2006

A.W. Hins, Openbaarheid van bestuur krijgt steun uit Straatsburg, NJB, 2006-38, p. 2185-2186.

Nieuwe jurisprudentie toont aan dat artikel 10 EVRM onder bepaalde omstandigheden een recht op openbaarheid van bestuur omvat. 

23.11.2006

E.J. Dommering, De extreem afwijkende mening, Mediaforum, 2006-6, p. 162-172.

Boekbespreking van A.L.J. Janssen & A.J. Nieuwenhuis, Uitingsdelicten, Deventer: Kluwer 2005; Quoc Loc Hong, The legal inclusion of extremist speech, Nijmegen: Wolff Legal Publishers 2005; T. Wolff, Multiculturalisme & neutraliteit, Amsterdam: De Vossiuspers 2005

23.06.2006

Anton de Goede in gesprek met E.J. Dommering over de om zich heen grijpende beperking van de vrijheid van meningsuiting, ook op internet, waarbij wordt ingegaan op de kwestie van Google in China.

04.04.2006

E.J. Dommering, De Deense beeldenstorm, NJB, 2006-11, p. 634-638.

Inmiddels is er in de media heel wat afgepraat en geschreven over vrijheid van meningsuiting, waarbij wij in Nederland ongeveer weer op het niveau van de "geitenneuker" discussie em "het recht om te beledigen" zijn uitgekomen. Het misverstand dat vrijheid van meningsuiting hetzelfde is als ongecontroleerde vrijheid van individuele expressie lijkt zich opnieuw vast te zetten.

17.03.2006

Een kritische beschouwing over het voorontwerp van wet dat beoogt de verheerlijking en vergoeilijking van daden van terrorisme strafbaar te stellen.

29.09.2005

De Franse rechter had tot in drie instanties de verspreiding verboden van het boek van de lijfarts van Mitterand, waarin uit de doeken werd gedaan dat de president al bij zijn ambtsaanvaarding aan prostaatkanker leed. Vervolgens werd de arts veroordeeld wegens schending van zijn beroepsgeheim. Het EHRM acht een verspreidingsverbod na een jaar niet langer gerechtvaardigd, mede omdat de inhoud van het boek op Internet stond.

29.09.2005

In een Deens Peter R. de Vries programma wordt kritiek geleverd op het functioneren van de politie in een moordonderzoek. De beschuldiging luidt dat er bewijsmateriaal is achtergehouden, welke beschuldiging ongegrond blijkt te zijn. De veroordeling is niet in strijd met artikel 10 EVRM. Criteria voor de bewijslast van de pers.

29.09.2005

In een krantenartikel wordt een cartoon geplaatst bij een artikel waarin personen in een overheidsfunctie worden beschuldigd van omkoping. De feitelijke grondslag voor de beschuldiging was onvoldoende, zodat de veroordeling wegens belediging op zich zelf gerechtvaardigd was. De opgelegde straf echter disproportioneel, zodat er toch een schending is van artikel 10 EVRM.

29.09.2005

21.09.2005

In Straatsburg is een verdrag tegen het aanzetten tot terrorisme in de maak (apologie van het terrorisme). Wat zou er gebeuren als we de Apologie van Willem van Oranje uit 1581 op het net zouden zetten?

10-05-2005

Een Iers overheidsorgaan verbiedt de uitzending van een religieuze reclamespot op een plaatselijk Iers commercieel station. Geen schending van artikel 10 EVRM.

10-05-2005

Veroordeling tot gevangenisstraf en een boete wegens haatzaaiende uitlatingen gedaan in een televisieprogramma in Turkije door een fundamentalist die voor opheffing van de scheiding van kerk en staat is. Schending van artikel 10 EVRM.

10-05-2005

Reactie op een opiniestuk van de hoogleraar filosofie aan de Universiteit van Utrecht, Herman Philipse, waarin deze kritiek uit op het vonnis van de Haagse Voorzieningenrechter van 15 maart 2005, omdat deze het algemeen gebruik van de term pedofiel voor Mohammed in de toekomst onrechtmatig acht. In dit stuk wordt onder meer uiteengezet wat de termen 'to shock, offend and disturb' en 'chilling effect' die het EHRM bij meningsuitingen bezigt, precies betekenen.

12-04-2005

De eerste zaak betreft een Nederlandse advocaat die in een verhaalsprocedure een ambtenaar van de sociale dienst beschuldigt van manipulatie. De tweede zaak betreft een Finse strafrechtadvocaat die zich fel uitlaat over het optreden van de Officier van Justitie bij de verdediging van een verdachte in een strafzaak. In de eerste zaak volgt een tuchtrechtelijke veroordeling door het Nederlandse Hof van Discipline en in de tweede zaak volgt een strafrechtelijke sanctie tegen de advocaat. In beide zaken acht het EHRM de uitingsvrijheid van de advocaat bij de gerechtvaardigde verdediging van de belangen van zijn cliënt geschonden.

02.11.2004

Naar aanleiding van de uitlatingen van rappers, Dijkstal en Pronk geeft deze bijdrage een analyse van de verslechtering van het klimaat van meningsuiting in Nederland.

04.08.2004

Het EHRM verduidelijkt het onderscheid tussen feitelijke en waarde oordelen.

13.07.2004

22.06.2004

22.06.2004

O.L. van Daalen & H.W.J. Lambers, ‘De broadcast flag en fundamentele rechten: verplichte kopieerbeveiliging in de Verenigde Staten’, JAVI, 2004-1, p. 2-8.

Vanaf 1 juli 2005 dienen technologieproducenten in de Verenigde Staten ontvangers van digitale televisiesignalen uit te rusten met een voorgeschereven technologie die een gesloten distributiekanaal kan garanderen: de broadcast flag. Dreiging van ongeautoriseerde distributie van digitale informatie via het Internet zou dit rechtvaardigen. Dit artikel behandelt de spanning tussen deze verplichte kopieerbeveiliging en de informatievrijheid, innovatie en vrije mededinging.

16.03.2004

G.A.I. Schuijt, ‘Het censuurverbod in de Nederlandse grondwet en de rechtspraak’, te verschijnen in: Censures/Censuur, Larcier België, 16 mei 2003 (260 p.).

Artikel over censuur t.b.v. bundel n.a.v. congres Censures/Censuur, 16 mei 2003, Universitaire Stichting Brussel (inlichtingen: clotilde.legreve@larcier.be).

09.04.2003

E.J. Dommering, ‘Grensoverschrijdende censuur: het EHRM en oude en nieuwe media’, te verschijnen in: Censures/Censuur, Larcier België, 16 mei 2003 (260 p.).

Artikel over censuur t.b.v. bundel n.a.v. congres Censures/Censuur, 16 mei 2003, Universitaire Stichting Brussel (inlichtingen: clotilde.legreve@larcier.be).

28.03.2003

28.01.2003

De verspreiding van een boek over de Baskische vrijheidsbeweging wordt in Frankrijk verboden. De Franse wetgeving was zodanig vaag, mede door de jurisprudentie van de Conseil d’État die pas in deze zaak werd verduidelijkt dat deze wetgeving een proportionele bedreiging van de uitingsvrijheid vormde. Toetsing van de verbodsnorm rechtstreeks aan het materiële criterium van ‘noodzakelijk in een democratische samenleving’.

17.09.2002

Juridische analyse van de ongegrondheid van de strafklacht tegen politici en media, ingediend door Spong en Hammerstein. Potentiële bedreigende effecten daarvan op de vrijheid van het openbare debat in Nederland.

17.09.2002

18.05.2002

18.05.2002

18.05.2002

Veroordeling van een Estlandse journalist wegens het gebruik van negatieve waarde-oordelen ten opzichte van de echtgenote van een politicus die te vergaan, omdat de betrokken echtgenote geen publieke figuur vormde, en ook niet voorwerp was van een openbaar debat. Geen strijd met artikel 10 EVRM.

18.05.2002

Overneming van een met naam en toenaam aangeduid citaat uit een krant in een radio-uitzending waarin een negatief oordeel over de Luxemburgse over de ambtenarij wordt geveld ten onrechte door de Luxemburgse rechters onrechtmatig geacht. Strijd met artikel 10 EVRM.

18.05.2002

Het weigeren van een politieke reclameboodschap door de reclame-onderneming die het monopolie op uitzenden van reclameboodschappen voor landelijke televisiereclame in Zwitserland heeft, is in de gegeven omstandigheden in strijd met artikel 10 EVRM. Het feit dat de politieke boodschap zich aandient in de vorm van een reclamespot verhindert niet dat het Hof de beslissing van de nationale autoriteiten integraal toetst.

18.05.2002

E.J. Dommering, P.B. Hugenholtz & J.J.C. Kabel, ‘De overheid en het publiek domein van informatie voor wetenschappelijk onderzoek’, in: H. Dijstelbloem en C.J.M. Schuijt (red.), De publieke dimensie van kennis, Voorstudies en achtergronden (V110), Wetenschappelijke Raad voor het regeringsbeleid, Den Haag: SDU Uitgevers, 2002, p. 249-308.

07.05.2002

This article offers a brief exploration of the interaction between freedom of expression and "hate speech" under international law.

09.12.2001

This short article argues that the impact of the UN World Conference Against Racism will be significant, but not necessarily immediate.

09.12.2001

21.11.2001

De roep om maatregelen ter voorkoming van nieuwe terreuraanslagen blijft klinken, maar in de strijd tegen het terrorisme mogen de grenzen van de Grondwet niet worden overschreden.

25.10.2001

22.12.2001

Dit artikel biedt een beknopt overzicht van de vaak problematische wisselwerking tussen uitingsvrijheid en de bestrijding van rascisme naar internationaal recht.

09.09.2001

This report provides an overview of the changing face of broadcasting law and practice in a number of South-East European countries. It also analyses the status quo in these countries in light of international human rights standards, in particular as regards freedom of expression.

09.09.2001

The study offers an analysis of the use of conditional access systems for other reasons than the protection of remuneration interests. The report also examines the need to provide for additional legal protection by means of a Community initiative, such as a possible extension of the Conditional Access Directive. The report will give a legal and economic analysis of the most important non-remuneration reasons to use conditional access (CA), examine whether services based on conditional access for these reasons are endangered by piracy activities, to what extent existing legislation in the Member States provides for sufficient protection, and what the possible impact of the use of conditional access is on the Internal Market. Furthermore, the study analysis the specific legislation outside the European Union, notably in Australia, Canada, Japan and the US, as well as the relevant international rules at the level of the EC, WIPO and the Council of Europe.

06.08.2001

Veiligheidsdiensten staan op gespannen voet met de democratie. Hoe zit het met de juridische aspecten van afluisternetwerk ECHELON?

26.07.2001

E.J. Dommering, ‘Een Tiroolse politieman of een Tiroolse privé detective? Over het internet en het mediarecht’, te verschijnen in: Internet en Recht, Brussel: Vrije Universiteit Brussel (2001).

Hoe langer hoe meer komt in Europa op de agenda van de mediawetgevers hoe zij het Internet zullen reguleren. Er bestaat de natuurlijke neiging het als elektronisch medium bij de omroep in te lijven. Dit artikel betoogt dat dat een fundamenteel verkeerde benadering is.

25.06.2001

De regeringsleiders van de Europese Unie namen op de Eurotop in Nice een Handvest voor de Grondrechten aan. Wat betekent dit Handvest voor de communicatiegrondrechten.

03.01.2001

G.A.I. Schuijt, noot bij HR 9 januari 2001 (strafzaak uitlatingen Van Dijke), Mediaforum 2001, nr. 7.

26.02.2001

P.B. Hugenholtz, ‘Copyright and Freedom of Expression in Europe’, Rochelle Cooper Dreyfuss, Diane Leenheer Zimmerman & Harry First (eds.), Expanding the Boundaries of Intellectual Property. Innovation Policy for the Knowledge Society, Oxford: Oxford University Press (2001).

Can the rising tide of copyright and related rights be stopped? Recent court decisions from Europe seem to suggest that freedom of expression and information, as guaranteed inter alia by the European Convention on Human Rights (ECHR), may limit overbroad protection. Contains description of constitutional framework of copyright in Europe, introduction to Article 10 ECHR, overview of copyright v. free speech case law in Europe (focus on Germany, Netherlands and France), analysis of relevant ECHR case law, and conclusions.

05.04.2000

Heeft de consument recht op anonimiteit of pseudonimiteit als hij zich op de elektronische snelweg begeeft? Is zo'n recht op anonimiteit een bestaand grondrecht of moeten we het creeeren voor het internettijdperk? Als er een recht is op anonimiteit, hoe wordt dan de criminaliteit bestreden, het dilemma tussen anonymity and accountability? In 'Niemand als consument. Naar een evenwichtig grondrecht op anonimiteit' wordt beschreven wanneer en onder welke voorwaarden een grondrecht op anonimiteit gewenst is.

14.03.2001

L.F. Asscher, ‘Constitutionele convergentie van pers, omroep en telecommunicatie’, tevens gepubliceerd in de ITeR-reeks, nr. 26 (ook als ZIP-bestand beschikbaar in Word97-formaat).

Door alle ontwikkelingen in de informatietechnologie en door de veranderende rol van de overheid komt de grondwettelijke bescherming van de vrijheid van meningsuiting en van het communicatiegeheim steeds meer onder druk te staan. Asscher geeft in dit rapport een uitgebreide inventarisatie van de knelpunten die zijn ontstaan in de bescherming door artikel 7 en 13 Grondwet en van de knelpunten die nog zijn te verwachten. Bovendien biedt het rapport een analyse van de betekenis van de communicatie-grondrechten in de informatiemaatschappij.

01.10.1999

01.10.2000

01.10.2000

De auteursrechthebbende kan exclusief beschikken over gebruik van een werk. Zo houdt het auteursrecht beschermde werken buiten het publieke domein. Een in de software-industrie wijdverbreid rakende praktijk past het auteursrecht echter juist toe om te bewerkstelligen dat níemand exclusief kan beschikken over computerprogramma's. Men voegt daartoe een zogenoemde open source-licentie bij het programma, die stipuleert dat de software door iedereen vrij en gratis mag worden gebruikt, gekopieerd, verder ontwikkeld en gedistribueerd. Verder mogen bewerkingen alleen worden gedistribueerd onder dezelfde voorwaarden en als de broncode wordt bijgevoegd. Dit maakt het mogelijk dat wie dat maar wil de software kan doorontwikkelen en dat ook (de werking van) een nieuwe versie voor iedereen toegankelijk is. Voornamelijk in de van de vibes van de hippiebeweging nog natrillende progressieve en idealistische Amerikaanse academische wereld is de copyleft-beweging opgekomen. Maar het concept van de vrije software heeft nu zijn weg gevonden naar de commerciëlere geesten in Silicon Valley en heeft de potentie om de wijze waarop software ontwikkeld, gefinancierd en geëxploiteerd wordt ingrijpend te veranderen.

17.11.2000

30.06.2000

Een analyse van het rapport van de commissie Grondrechten in het Digitale Tijdperk. De Grondwet is nog niet klaar voor de informatiesamenleving en moet ingrijpend gewijzigd worden. Dat blijkt uit het rapport ‘Grondrechten in het digitale tijdperk’, dat voorstellen bevat tot wijziging van de artikelen 7 (vrijheid van meningsuiting), 10 (privacy) en 13 (communicatiegeheim) van de Grondwet. Ook wordt voorgesteld een nieuw artikel op te nemen dat een recht op toegang tot elektronische overheidsinformatie garandeert.

30.06.2000

Commentaar op de uitspraak van Europese rechter van 6 april 2000 (GvEA EG) inz. toegang tot documenten van de Raad van de Europese Unie (Besluit 94/90, Raadsbesluit 93/731) zaak T-83/96 (Kuijer/Raad EU).

16.06.2000

The E-Commerce Directive establishes a regime for on-line intermediary liability. However, certain aspects of the Directive may force intermediaries, in particular host service providers, to indiscriminately take-down content even if it is extremely doubtful that the material is in fact unlawful or illegal. This piece investigates these flaws of the Directive's liability limitations that may unduly hinder the freedom of information and fair competition. Additionally, possible solutions to these drawbacks are explored.

15.05.2000

Echelon en een vergaand aftapverdrag nopen tot bezinning op de Europese communicatieparagraaf. Waar we in Nederland druk bezig zijn om ook in het Internet tijdperk de grenzen van het overheidshandelen zorgvuldig te herformuleren, lijkt de noodzaak daartoe nog onvoldoende doorgedrongen in de Europese Unie. Als wij reeds behoefte hebben aan een nieuwe Communicatieparagraaf in de Grondwet, dan geldt dat a fortiori voor het nieuwe Handvest van de Europese Unie. De ophef over Echelon, het geheime aftapnetwerk waarin Engelsen en Amerikanen samenwerken, onderstreept de noodzaak van een betere bescherming van de commmunicatiegrondrechten in de Europese Unie.

11.04.2000

15.12.2001

Op 28 januari 2000 zond de Europese Commissie een ontwerp-verordening inzake publieke toegang tot documenten naar Parlement en Raad. Deze verordening moet deels de plaats innemen van de huidige algemene Europese openbaarheidsregelingen. Het voorstel betekent een achteruitgang van de openbaarheid, niet alleen op Europees niveau, maar mogelijk zelfs op nationaal niveau.

06.11.2000

Over geen grondrecht is meer geschreven dan over het recht zich vrij te uiten en informatie door te geven aan anderen. Door de komst van steeds nieuwe technieken ter verspreiding van informatie verandert de juridische vormgeving van dit vrijheidsrecht voortdurend. In deze derde , sterk gewijzigde druk zijn nieuwe hoofdstukken toegevoegd over de grondslagen van de uitingsvrijheid en over de grenzen van de uitingsvrijheid in het burgerlijk recht en het strafrecht. Ook andere hoofdstukken zijn ingrijpend gewijzigd. Met deze uitbreiding en bewerking is er vooral naar gestreefd het boek meer geschikt te maken voor de rechtspraktijk.

14.02.2000

E.J. Dommering (red.), met bijdragen van Lodewijk Asscher, Egbert Dommering, Nico van Eijk, Jan Kabel, Aernout Nieuwenhuis en Gerard Schuijt, Nirmala Sitompoel (eindredactie), Informatierecht. Fundamentele rechten voor de informatiemaatschappij, Amsterdam: Cramwinckel. Hoofdstuk 1 van het boek is beschikbaar.

Wordt de informatiesamenleving gecontroleerd door dominante partijen of door onafhankelijke burgers? Dit boek behandelt die vraag vanuit de drie kernrechten van informatie: uitingsvrijheid, privacy en auteursrecht. Deze worden voor het eerst in hun onderlinge en historische samenhang vanaf de drukpers tot het Internet geanalyseerd. De informatiebetrekkingen tussen de burgers kunnen niet bestaan zonder elektronische en printmedia. Het boek gaat daarom ook over de pers, de omroep, de post, de telecommunicatie, het Internet en databanken. In een afsluitend deel een analyse van de samenhang tussen deze regels met de informatietechnologie, de cultuur en economie.
Het boek laat zich niet alleen lezen als een spannend historisch verhaal, maar het nodigt ook uit tot nadenken over theoretische grondslagen. Het is daarom geschikt voor onderwijs en wetenschap. Het bevat bondige inleidingen op o.a. het Europees Verdrag voor de Rechen van de Mens, de relevante delen van het EG recht, de Mediawet, de Wet Bescherming Persoonsgegevens, de Postwet en de Telecommunicatiewet, die nooit eerder in deze samenhang werden getoond. Dat maakt dit boek ook zeer geschikt voor de rechtspraktijk.

24.01.2000

10.12.1999

Aansprakelijkheid voor onrechtmatige perspublicaties. Hoogte schadevergoeding. Bijdrage aan de Mediaforum-special t.g.v. het afscheid van prof. G.A.I. Schuijt als redactievoorzitter.

06.11.2000

Studiecommissie van de Vereniging voor Media- en Communicatierecht (VMC), bestaande uit prof. mr. E.C.M. Jurgens (voorzitter), mr. L.F. Asscher (secretaris), mr. A.W. Hins, prof. mr. P.B. Hugenholtz, mr. W.F. Korthals Altes, mr. F. Kuitenbrouwer en mr. drs. A.J. Nieuwenhuis, ‘VMC Preadvies artikelen 7 en 13 Grondwet’, Mediaforum 1999-11/12, p. i-viii.

Een studiecommissie van de Vereniging voor Media- en Communicatierecht (VMC), heeft voorstellen voor nieuwe teksten van de artikelen 7 en 13 Grondwet geformuleerd. Het resultaat van de werkzaamheden is hier met de bijbehorende toelichting opgenomen.

01.12.1999

In de zaak Bernstein v. DOJ werd een exportverbod van encryptiesoftware in strijd met het First Amendment geacht. Interessant waren vooral ’s Hofs overwegingen over de status van software source code.

08.10.1999

P.B. Hugenholtz, ‘Code as code, or the end of intellectual property as we know it’, Maastricht Journal of European and Comparative Law, Volume 6 (1999), No. 3, p. 308-318.

In this article two potential substitutes for the copyright regime will be described: contract law and information technology. The combination of both instruments poses a direct threat to the copyright system, as we know it. Contract and ‘code’ combined have the capability of making copyright and its set of statutory limitations largely redundant, and may require an entire new body of information law to safeguard the public domain.

07.09.1999

De bescherming van op voorwaardelijke toegang gebaseerde diensten (zoals betaaltelevisie) in Europa is niet zo volledig als de dienstenaanbieders wellicht hopen. Dit artikel onderzoekt in hoeverre de recent aangenomen Richtlijn Voorwaardelijke Toegang hierin verandering brengt.

24.02.2000

In hoeverre moet een zorgplicht van de overheid met betrekking tot toegang en pluriformiteit worden opgenomen in een nieuwe communicatieparagraaf? Misschien is het nodig om de strijd tegen de Amerikaanse culturele hegemonie, het zogenoemde 'Disney effect', in onze Grondwet vast te leggen. Anderzijds vormt het vastleggen van een dergelijke overheidstaak wellicht een beperking van de uitingsvrijheid. Was het grondrecht niet juist bedoeld om ons te vrijwaren van een overheid die voor ons bepaalt welke informatie er geuit en ontvangen kan worden? In dit commentaar wordt stelling genomen over de wenselijkheid van een dergelijke grondwettelijke normen.

03.02.1999

A.J. Nieuwenhuis & A.W. Hins, ‘Hoe baken je een grondrecht af?’, NJB 1999-4, p. 163-165.

10.07.2000

E.J. Dommering, Commentaar op het vonnis in kort geding Huibregtsen vs. De Volkskrant.

07.09.1999

Moet de universiteit een ivoren toren blijven waar wetenschappers zich verre houden van de gewone wereld, of mogen universitaire wetenschappers hun werk commercialiseren? En zo ja, onder welke voorwaarden mag dat dan geschieden? Problemen van oneerlijke overheidsconcurrentie bij contractonderzoek en uitgeefactiviteiten van universiteiten.

01.09.2001

J.J.C. Kabel, 'Oneerlijke mededinging en de vrijheid van wetenschappelijke informatievoorziening', EHRM 25 augustus 1998 (Hertel v. Zwitserland).

Ingevolge het EHRM in zijn uitspraak Hertel v. Zwitserland mag een met het nodige voorbehoud geformuleerd, wetenschappelijk onderzoeksverslag door de nationale rechter als onrechtmatige oneerlijke mededinging worden bestempeld, indien het de omzet van daarin onderzochte produkten daadwerkelijk nadelig beïnvloedt. Dat is een concurrentie-norm die wordt toegepast buiten het domein van de mededinging. De Zwitserse wetgeving maakt zulks mogelijk, omdat zij oneerlijke medinging ruim definieert. Het Hof heeft het ten onrechte niet gewaagd om de te ruime omvang van de Zwitserse regel zelf aan de orde te stellen. Daardoor blijft de vrijheid van de nationale wetgever en rechter om allerlei gedragingen die buiten het domein van concurrentie vallen, als oneerlijke mededinging te kwalificeren en de bijhorende normen toe te passen, helaas intact.

06.02.1999

Bespreking van vonnis van het GvEA EG over toegang tot informatie van de Europese instellingen op grond van Besluit 93/730 en 93/731 inz. toegang voor het publiek tot documenten van de Raad.

06.11.2000

02.06.1998

E.J. Dommering, ‘The Dutch System of Financing of Public Broadcasting’, in: Rüdiger Pethig en Sofia Blind (ed.), Fernsehfinanzierung. Ökonomische, Rechtliche und Ästhetische Pesppektiven, Westdeutscher Verlag: Opladen/ Wiesbaden 1998, p. 248-255.

Het artikel analyseert het financieringssysteem van de publieke Nederlandse omroep en behandelt de drie argumenten die gewoonlijk ter rechtvaardiging van de omroepbijdrage worden aangevoerd: het dienstverleningsargument, het belastingargument en het culturele argument. De conclusie is dat geen van de drie rechtvaardigingsgronden nog geldig is.

03.08.1998

E.J. Dommering, ‘Manipulatie van nieuwsfoto's: wie weg is was niet gezien’, Mediaforum 1998 (6), p. 172-176.

Over geschiedsvervalsing met foto’s in het Stalinistische tijdperk. De analyse van de verschillende vormen van vervalsing wordt doorgetrokken naar de digitale fotografie en gedemonstreerd aan de hand van een recent voorbeeld van manipulatie in de Paris Match van april 1998. De vraag moet worden gesteld of er niet strikte beroepsregels moeten komen voor de bewaking van authenticiteit in een tijdperk waarin het verschil tussen origineel en negatief wegvalt.

03.07.1998

Analyse van juridische aspecten van commercialisering van overheidsinformatie. Intellectuele eigendomsrechten, met name het auteursrecht en databankbescherming, zijn van belang omdat het (niet) hebben van deze rechten de mogelijkheden voor exploitatie van informatie kan beïnvloeden. De wettelijke openbaarheid van sommige overheidsinformatie heeft consequenties voor de 'verhandelbaarheid' daarvan. Ook speelt het mededingingsrecht haar -de laatste jaren lawaaïge- deuntje mee.

27.03.2000

Commentaar op de uitspraak van Europese rechter inz. toegang tot documenten van de Europese Commissie (Besluit 94/90) in zaak T-83/96 (Van der Wal/Commissie).

27.03.2000

14.12.1998

04.07.2000

G.A.I. Schuijt, 'Hoge Raad niet meer bang voor de uitingsvrijheid?', Informatierecht/AMI 1996-2, p. 23-30.

Een kroniek van de rechtspraak van de Hoge Raad terzake van onrechtmatige publicaties, afgezet tegen de jurisprudentie van het EHRM over artikel 10 EVRM over de jaren 1990 tot 1995. Voorafgegaan door een eerdere kroniek over de jaren 1983 tot 1990 in Informatierecht/AMI 1990-5, p. 83-88.

22.06.1998

Op 17 november 1993 gelastte het Gerechtshof te Leeuwarden naar aanleiding van een klacht van een oud-militair die na WO II in Indonesië in het Nederlandse leger heeft gevochten een strafvervolging wegens smaad van Graa Boomsma, schrijver van de roman "de Laatste Tyfoon" die de politionele akties tot onderwerp heeft. Dit moet volgens het Hof gebeuren omdat de schrijver in een interview van 6 maart 1992 in het Nieuwsblad van het Noorden onder meer over Nederlandse militairen in die politionele akties heeft gezegd " Ze waren geen SS-ers, nee, ook al konden ze door de dingen die ze deden er wel degelijk mee worden vergeleken".

Hoe moet zo'n uitlating worden beoordeeld in het licht van de de Nederlandse dekolonisatiegeschiedenis en het vrije openbare debat daarover? Een onderzoek naar "verboden" metaforen en de vrijheid van meningsuiting.

18.05.2002

Bijgewerkt 03.07.2012